محدودیتهایی ارتش ایالات متحده در استفاده از هوش مصنوعی
ارتش آمریکا سقف مصرف هوش مصنوعی خود را شکست؛ ذخیره یکساله توکنها در یک ماه تمام شد.
تنها اندکی بیش از یک ماه پس از آنکه وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) با افتخار اعلام کرد نزدیک به نیمی از ۳.۵ میلیون کارمند خود از هوش مصنوعی در محیط کار استفاده میکنند، ارتش این کشور با یک بحران غیرمنتظره روبرو شد: ذخیره یکساله توکنهای هوش مصنوعی در کمتر از یک ماه کاملاً به پایان رسید و فرماندهان نظامی ناچار به اعمال مجدد محدودیتهای شدید بر مصرف این سرویس شدند.
این رویداد که توسط ایمیلهای داخلی ارتش فاش شده، نشاندهندهی رشد تصاعدی و پیشبینینشدهی تقاضا برای هوش مصنوعی در سازمانهای بزرگ است و زنگ خطری جدی برای زیرساختهای فناوری و مدیریت هزینهها در سطح کلان به صدا درآورده است.
از «توکن نامحدود» تا سقف شکسته
در ماه مه ۲۰۲۶، مدیر ارشد اطلاعات ارتش آمریکا (CIO) اعلام کرد که به پرسنل نظامی دسترسی «نامحدود» به هوش مصنوعی مولد اعطا خواهد شد
. اما این وعده دیری نپایید. ایمیلهای داخلی که برای اعضای فرماندهی توسعه قابلیتهای رزمی ارتش (DEVCOM) ارسال شده، حاکی از آن است که تا اواسط ژوئن، کل سهمیه توکنهای مدیریتشده توسط CIO ارتش کاملاً به پایان رسیده و محدودیتها بازگردانده شدهاند.
یک کارمند ارتش که بهصورت ناشناس با WIRED گفتوگو کرده، این وضعیت را بهصراحت توصیف کرده است: «ظاهراً کل ارتش، ذخیره یکساله توکنها را فقط برای یک سرویس مصرف کرده است.»
سرویس Ask Sage؛ مصرفکنندهی اصلی
سرویس موردنظر Ask Sage نام دارد؛ یک پلتفرم هوش مصنوعی مولد چندحالته که به پرسنل نظامی اجازه میدهد از مدلهای زبانی بزرگ مختلفی مانند Gemini گوگل، Llama متا و ChatGPT اوپنایآی استفاده کنند. این پلتفرم برای انجام وظایفی مانند بازنویسی شرحهای شغلی، همترازسازی وظایف و پردازش تدارکات بهکار میرود و برای اطلاعات طبقهبندینشده اما محرمانه (CUI) تأییدیه گرفته است.
ارتش برای استفاده از Ask Sage، به عنوان بخشی از اشتراک سالانهی «بسته سازمانی»، به ۱۰۰ میلیون توکن دسترسی داشت. هر توکن در این سرویس معادل حدود ۳.۷ کاراکتر است. به کارمندان حداقل ۲۰۰,۰۰۰ توکن در ماه اختصاص داده میشد و در صورت مصرف سریع، بهطور خودکار سهمیه بیشتری دریافت میکردند. حتی به کارمندانی که ثبتنام کرده اما استفاده نمیکردند، ایمیلهای تشویقی برای مصرف بیشتر توکنها ارسال میشد.
ریشههای بحران؛ سیاست تشویقی یا اشتباه محاسباتی؟
فشار از بالا برای پذیرش هوش مصنوعی
ریشهی این بحران را باید در سیاست تهاجمی پنتاگون برای پذیرش هوش مصنوعی جستوجو کرد. ارتش با اختصاص سهمیههای سخاوتمندانه و ارسال ایمیلهای تشویقی، عملاً کارکنان را به مصرف حداکثری توکنها ترغیب کرده بود. این فشار سازمانی، همراه با اشتیاق طبیعی کارکنان به فناوری جدید، منجر به مصرف بیسابقهای شد که هیچکس آن را پیشبینی نکرده بود.
مقایسه با سایر سازمانها
ارتش آمریکا تنها سازمانی نیست که با این چالش روبرو شده است. متا نیز پس از تشویق کارمندان به «توکنمکس کردن» (tokenmaxx)، مجبور شد جدول رهبری مصرف توکن را حذف کرده و مصرف را محدود کند. هفته گذشته، آدام موسری، رئیس اینستاگرام، ایدهی سقفگذاری مصرف توکن برای هر مهندس را مطرح کرد. همچنین گزارش شده که مهندسان اوبر، ذخیره یکساله توکنهای هوش مصنوعی را تنها در چهار ماه مصرف کردهاند.
تأثیر بر صنعت و درسهای کلیدی
زنگ خطر برای اقتصاد هوش مصنوعی
این رویداد نشان میدهد که هزینههای عملیاتی هوش مصنوعی میتوانند بسیار سریعتر از آنچه سازمانها پیشبینی میکنند، از کنترل خارج شوند. یک تحلیلگر در لینکدین این موضوع را چنین توصیف کرده است: «پذیرش هوش مصنوعی وقتی مصرف از ارزش تجاری جدا شود، میتواند به یک ریسک مالی تبدیل شود. بهزودی، مدیریت مالی هوش مصنوعی (AI FINOPs) به عنوان یک موضوع داغ در اقتصاد هوش مصنوعی ظهور خواهد کرد.»
چالش زیرساخت در مقیاس نظامی
وزارت دفاع در جریان عملیات ۳۸ روزهی «Epic Fury» در ایران، روزانه حدود ۲۰ میلیارد توکن مصرف کرده است. این رقم نشان میدهد که تقاضای واقعی برای هوش مصنوعی در عملیاتهای نظامی، ده برابر بیشتر از برآوردهای اولیه بوده است. چنین شکاف بزرگی بین پیشبینی و واقعیت، چالشهای تأمین زیرساخت و مدیریت هزینهها را در سطح کلان بهوضوح نمایان میسازد.
واکنشها و نگرانیها
ابهام در تمدید سهمیه
ایمیل ارسالشده به کارکنان DEVCOM حاکی از آن است که اگرچه ارتش تصمیم گرفته مصرف توکن را «در سطح فعلی» تمدید کند، اما مشخص نیست که آیا سهمیهی CIO ارتش پس از اول اکتبر تمدید خواهد شد یا خیر. این ابهام، فشار روانی قابلتوجهی بر واحدهای عملیاتی وارد کرده است.
تداوم فشار برای هوش مصنوعی با وجود بحران
با وجود تمام این محدودیتها، پنتاگون همچنان بر استفاده از هوش مصنوعی اصرار دارد. گزارشها حاکی از آن است که وزارت دفاع اخیراً کارکنان مرکز تعالی حفاظت از غیرنظامیان را کاهش داده و به جای آن، نرمافزار هوش مصنوعی خودکار برای ارزیابی ریسک تلفات غیرنظامیان در مناطق جنگی فعال توسعه میدهد.
بدبینی نیروهای خط مقدم
در سطح کارکنان عادی، اما بدبینی نسبت به هوش مصنوعی وجود دارد. یک کارمند ارتش به WIRED گفته که ابزارهای هوش مصنوعی مولد را برای کارشان چندان مفید نیافته و زمانی هم که از آنها استفاده کرده، غیرقابلاعتماد بودهاند. به گفتهی این کارمند، یک مدل حتی ادعا کرده بود که کاری را انجام داده که در واقع انجام نداده بود.
ماجرای اتمام ذخیره یکساله توکنهای ارتش آمریکا در کمتر از یک ماه، نمونهای کلاسیک از شکاف بین شعار «هوش مصنوعی برای همه» و واقعیتهای زیرساختی و هزینهای آن است. سیاست تشویقی بدون برنامهریزی دقیق برای مصرف، نه تنها به محدودیتهای ناگهانی انجامید، بلکه اعتماد نیروهای خط مقدم به این فناوری را نیز خدشهدار کرد. این رویداد نشان میدهد که گذار به هوش مصنوعی در مقیاس سازمانی، نیازمند مدیریت دقیقتر مصرف، شفافیت در هزینهها و ارزیابی واقعبینانهتر از ارزش افزوده این فناوری است.
چشمانداز آینده
با توجه به رشد تصاعدی مصرف هوش مصنوعی در سازمانهای بزرگ، بهویژه در بخش دفاعی، انتظار میرود که مدیریت مصرف توکن (Token Management) به یکی از دغدغههای اصلی مدیران فناوری اطلاعات تبدیل شود. سازمانها ناگزیر خواهند بود بین تشویق به نوآوری و کنترل هزینهها تعادل برقرار کنند و ابزارهای دقیقتری برای پیشبینی و رصد مصرف توسعه دهند.
همچنین، این رویداد ممکن است فشار بر تأمینکنندگان خدمات ابری و مدلهای زبانی را برای ارائهی مدلهای قیمتگذاری شفافتر و انعطافپذیرتر افزایش دهد. در بلندمدت، سازمانهایی که نتوانند مصرف هوش مصنوعی خود را بهطور مؤثر مدیریت کنند، با ریسکهای مالی جدی و اختلال در عملیات روزمره روبرو خواهند شد.
