روپدیا 30 میلیون دلار برای توسعه هوش مصنوعی جمعآوری کرد
جذب ۳۰ میلیون دلار سرمایه پیش از توسعه، برای توسعه زیرساخت فیزیکی دادههای هوش مصنوعی
مقدمه
در حالی که هوش مصنوعی مولد با دادههای متنی اینترنت آموزش دید، نسل بعدی هوش مصنوعی، آنهایی که در دنیای واقعی حرکت میکنند، اشیا را جابهجا میکنند و با محیط فیزیکی تعامل دارند، به نوع کاملاً متفاوتی از داده نیاز دارند. روپدیا، استارتاپ سنگاپوری active در حوزه زیرساخت دادههای هوش مصنوعی فیزیکی (Physical AI)، با جذب ۳۰ میلیون دلار سرمایه پیش از توسعه قصد دارد این شکاف عظیم را پر کند. این خبر که در ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶ به صورت رسمی منتشر شد، توجه جامعه فناوری را به یکی از داغترین حوزههای سرمایهگذاری در سال جاری معطوف کرده است: دادههای تعامل انسانی در دنیای واقعی برای آموزش رباتها و سیستمهای هوش مصنوعی پیکرهدار (Embodied AI).
جزئیات سرمایهگذاری؛ دو مرحله، ۳۰ میلیون دلار
بر اساس گزارش رسمی منتشر شده در Business Wire، این سرمایهگذاری پیش از توسعه در دو مرحله انجام شده است. مرحله نخست به مبلغ ۸ میلیون دلار در ماه مارس ۲۰۲۶ (اسفند ۱۴۰۴) بسته شده بود و مرحله دوم که به تازگی نهایی شده، ۲۲ میلیون دلار ارزش داشته است. جمع این دو مرحله، سرمایهکل ۳۰ میلیون دلاری روپدیا را تشکیل میدهد.
سرمایهگذاران این دور شامل سرمایهگذاران خطرپذیر فعال در حوزه هوش مصنوعی، فناوریهای عمیق (Deep Tech) و زیرساخت در جنوب شرق آسیا هستند. در مرحله قبلی سرمایهگذاری، سرمایهگذاران و فرشتههای سرمایهگذاری مرتبط با گوگل، Andreessen Horowitz (a16z)، انویدیا و آمازون نیز مشارکت داشتند.
HOMIE: کلاهخود هوشمندی که تجربه انسانی را ضبط میکند
قلب تخصصی روپدیا، دستگاه پوشیدنی HOMIE (مخفف Human-centric Omni Interaction and Experience) است. این دستگاه که به شکل یک هدست سبک طراحی شده، همزمان چندین جریان داده را از زاویه دید اول شخص ضبط میکند: ویدئوی ۳۶۰ درجه، صدا، اطلاعات عمق، ردیابی دست، جهتگیری نگاه، حرکت بدن و موقعیت دوربین.
نکته کلیدی این است که تمام این جریانهای داده با یکدیگر همزمانسازی (synchronize) میشوند و هر کدام برچسب زمانی دقیق (timestamp) دریافت میکنند. این همزمانسازی دقیق برای هوش مصنوعی فیزیکی حیاتی است، زیرا ربات باید بتواند ادراک و عمل را در زمان واقعی با یکدیگر مرتبط کند، قابلیتی که اکثر روشهای فعلی جمعآوری داده از ارائه آن عاجزند.
روپدیا خود را یک شرکت زیرساخت داده مینامد، نه یک سرویس برچسبزنی داده. به عبارت دیگر، این شرکت داده را تولید میکند، نه اینکه صرفاً دادههای موجود را برچسبزنی کند. این رویکرد جامع، HOMIE را از روشهای مبتنی بر دورکاری (teleoperation) که به سختافزار ربات خاصی وابسته هستند، متمایز میکند.
هزینه جمعآوری داده با این روش تا ۵۰ برابر کمتر از روشهای سنتی تمام میشود. دستگاه HOMIE در حال حاضر وارد مرحله تولید انبوه شده و به مشتریان تحویل داده میشود.
تیم بنیانگذاران؛ از دانشگاه Tsinghua تا Meta
روپدیا در سال ۲۰۲۵ توسط سه بنیانگذار با سابقهای درخشان در حوزه بینایی کامپیوتر و هوش مصنوعی تأسیس شد. زائوکسی چن (Zhaoxi Chen) مدیرعامل و همبنیانگذار، و فانگژو هونگ (Fangzhou Hong) مدیر فناوری، هر دو تحصیلات کارشناسی خود را در دانشگاه Tsinghua چین در رشتههای اتوماسیون و مهندسی نرمافزار به پایان رسانده و سپس دکترای خود را از دانشگاه فناوری نانیانگ (NTU) سنگاپور دریافت کردهاند. هر دو در Meta Reality Labs دوره کارآموزی تحقیقاتی را گذرانده و روی فناوریهای مرتبط با آواتار، ادراک اول شخص و فضای محاسباتی انسانمحور کار کردهاند.
سومین بنیانگذار، پروفسور لیو زیوی (Ziwei Liu)، استاد دانشیار دانشگاه NTU و محقق برجسته بینایی کامپیوتر است که سرپرستی دکترای دو بنیانگذار دیگر را بر عهده داشته. این استارتاپ به عنوان یک زایشگاه دانشگاهی (academic deep-tech spinout) در نظر گرفته میشود که در آسیا نادر است.
Xperience-10M؛ بزرگترین مجموعه داده تجربه انسانی
دادههای جمعآوری شده توسط HOMIE از طریق پلتفرم پردازش روپدیا، به مجموعه دادهای ساختاریافته به نام Xperience-10M تبدیل میشوند. این مجموعه داده که در پلتفرم Hugging Face میزبانی میشود، شامل بیش از ۱۰۰۰۰ ساعت ضبط چندحالته و ۱۰ میلیون اپیزود تعامل انسانی است.
روپدیا این دادهها را از طریق سه مدل به مشتریان عرضه میکند: مجوز استفاده از مجموعه داده، دسترسی انتخابی به سختافزار HOMIE، و همکاریهای تحقیقاتی. این شرکت در حال حاضر به بیش از ۲۰ شرکت فعال در حوزه رباتیک و مدلهای بنیادین در سراسر آمریکای شمالی، چین و سنگاپور خدمات ارائه میدهد.
چشمانداز بازار؛ فرصتی ۳.۲۶ تریلیون دلاری
بازار هوش مصنوعی فیزیکی در آستانه رشد انفجاری قرار دارد. ارزش بازار جهانی هوش مصنوعی فیزیکی از ۳۸۳۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ به ۳.۲۶ تریلیون دلار تا سال ۲۰۴۰ خواهد رسید. در ۱۸ ماه گذشته، بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه به این حوزه سرازیر شده است.
تحلیلگران معتقدند که داده، بزرگترین گلوگاه توسعه هوش مصنوعی فیزیکی است. برای دستیابی به هوش مصنوعی پیکرهدار قابل استفاده، حداقل به ۱۰ میلیون ساعت داده چندحالته نیاز است، رقمی که در عمل به دلیل تنوع سناریوها و توزیع دنبالهدار (long-tail distribution) بسیار بیشتر خواهد بود. برخی شرکتها هدف جمعآوری داده خود را تا سال ۲۰۳۰ به ۱۰ میلیارد ساعت افزایش دادهاند.
در این میان، روپدیا با رویکرد «جمعآوری بدون ربات» (robot-agnostic collection)، یعنی استفاده از انسانها به جای رباتها برای جمعآوری داده، مزیت رقابتی قابل توجهی دارد. این روش هزینه را به شدت کاهش میدهد و امکان جمعآوری داده در مقیاس وسیع و در محیطهای متنوع را فراهم میکند.
برنامههای توسعه؛ گسترش به آمریکای شمالی و جنوب شرق آسیا
روپدیا اعلام کرده است که سرمایه جدید را در سه جهت اصلی هزینه خواهد کرد:
اول، گسترش جمعآوری داده در سراسر جنوب شرق آسیا و آمریکای شمالی. زائوکسی چن در گفتوگو با The Robot Report تأکید کرده است که اکثر مشتریان فعلی شرکت در ایالات متحده مستقر هستند و توسعه در این منطقه در اولویت قرار دارد.
دوم، افزایش تولید سختافزار HOMIE برای پشتیبانی از ناوگان بزرگتری از دستگاهها.
سوم، پیشرفت در تحقیقات هوش مصنوعی و توسعه پلتفرم داده، از جمله استخدام مهندسان جدید در ایالات متحده. این شرکت همچنین قصد دارد ابزارهای برچسبزنی، تحلیل کیفیت و زیرساختهای تطبیق با مقررات را به پلتفرم خود اضافه کند.
چن در بیانیه رسمی خود گفت: «متنی که از اینترنت استخراج شد، نسل قبلی هوش مصنوعی را آموزش داد. تجربه انسانی در دنیای واقعی که در همان مقیاس ضبط شود، هوش مصنوعی فیزیکی را آموزش خواهد داد. هوش مصنوعی فیزیکی به ما امکان میدهد از آزمایشگاه خارج شده و به سر کار برویم، ابتدا در کارخانهها، سپس در خانهها، در کنار خانوادههایمان».
سرمایهگذاری ۳۰ میلیون دلاری روپدیا در شرایطی انجام میشود که رقابت برای تصاحب سهم بازار دادههای هوش مصنوعی فیزیکی شدت گرفته است. رویکرد «بدون ربات» این شرکت، آن را در موقعیتی منحصربهفرد قرار میدهد: به جای وابستگی به سختافزار رباتهای گرانقیمت، از انسانها به عنوان «حسگرهای متحرک» استفاده میکند. این روش نه تنها هزینه را تا ۵۰ برابر کاهش میدهد، بلکه امکان جمعآوری داده از هزاران محیط متفاوت را به صورت موازی فراهم میآورد. با توجه به پیشبینی رشد بازار هوش مصنوعی فیزیکی به ۳.۲۶ تریلیون دلار تا ۲۰۴۰، روپدیا در حال ایجاد زیرساختی است که میتواند به ستون فقرات این صنعت تبدیل شود.
جمعبندی
روپدیا با جذب ۳۰ میلیون دلار سرمایه پیش از توسعه، گامی بلند در جهت تبدیل شدن به تأمینکننده اصلی زیرساخت دادههای هوش مصنوعی فیزیکی برداشته است. ترکیب سختافزار پیشرفته HOMIE، الگوریتمهای همزمانسازی دقیق، مجموعه داده عظیم Xperience-10M و تیمی با سابقهای درخشان از Meta و دانشگاه NTU، این استارتاپ سنگاپوری را به یکی از بازیگران کلیدی اکوسیستم نوظهور هوش مصنوعی فیزیکی تبدیل کرده است.
با گسترش جمعآوری داده به آمریکای شمالی و جنوب شرق آسیا، افزایش تولید سختافزار و توسعه پلتفرم داده، روپدیا در مسیری قرار گرفته که میتواند نحوه آموزش رباتها و سیستمهای هوش مصنوعی پیکرهدار را متحول کند. در دورانی که «داده، نفت جدید» نامیده میشود، روپدیا در حال حفر چاهی است که میتواند برای دههها منبع انرژی هوش مصنوعی فیزیکی باشد.